Energooszczędne chłodzenie zakładów przemysłowych zaczyna się od pytania, gdzie energia faktycznie ucieka. W typowej instalacji jest pięć takich miejsc: sprężarki, skraplacz z wentylatorami, pompy, ciepło wyrzucane do atmosfery i praca sprężarek zimą, gdy na zewnątrz jest chłodno. Dla każdego z nich istnieje sprawdzone rozwiązanie. Poniżej omawiamy je po kolei, z informacją, kiedy mają sens.
Spis treści:
1. Sprężarki: regulacja wydajności
Chiller rzadko pracuje z pełnym obciążeniem. Gdy ma jedną dużą sprężarkę bez regulacji, często się załącza i wyłącza, a każde załączenie kosztuje energię i zużywa sprężarkę. Lepiej pracują układy z kilkoma sprężarkami w kaskadzie albo ze sprężarką o płynnej regulacji wydajności. Dopasowują moc do potrzeb procesu, zamiast pracować skokowo. Ma to największy sens tam, gdzie obciążenie zmienia się w ciągu doby.
2. Pompy: falowniki zamiast dławienia
W wielu zakładach pompy pracują przez całą dobę na pełnych obrotach, a przepływ ogranicza się przymkniętym zaworem. To jak jazda z wciśniętym gazem i hamulcem jednocześnie. Falownik pozwala pompie zwolnić, gdy procesowi wystarczy mniejszy przepływ. Przy częściowym obciążeniu zużycie energii przez pompę spada wyraźnie, bo moc pompy rośnie bardzo szybko wraz z obrotami. Trzeba jednak pilnować minimalnego przepływu przez parownik chillera.
Falownik dobrze współpracuje z czujnikiem różnicy ciśnień albo temperatury. Pompa sama zwalnia, gdy część maszyn stoi, i przyspiesza, gdy linia rusza. Przy okazji maleje hałas i zużycie uszczelnień.
3. Skraplacz i wentylatory: czystość i wentylatory EC
Brudny skraplacz podnosi ciśnienie skraplania, a z nim pobór mocy sprężarek. Dlatego regularne mycie to najtańsza metoda oszczędzania. Przy modernizacji warto też rozważyć wentylatory EC, które płynnie regulują obroty. Zimą i nocą nie muszą wtedy pracować pełną mocą.
4. Zima: free cooling i dry cooler
Free cooling chłodzi wodę zimnym powietrzem bez pracy sprężarek. W polskim klimacie przez znaczną część roku temperatura na zewnątrz jest niższa niż temperatura wody powrotnej w wielu procesach. Najczęściej realizuje się to osobnym dry coolerem, włączonym przed chillerem. Gdy jest chłodno, dry cooler przejmuje część albo całość pracy. Obieg na zewnątrz musi być wtedy zabezpieczony glikolem. Szerzej opisujemy to na stronie free cooler.
5. Ciepło odpadowe: odzysk ze skraplacza
Chiller wyrzuca do atmosfery całe ciepło odebrane z procesu i do tego energię sprężarek. Jeśli obok pracuje kocioł do ogrzewania lub ciepłej wody, odzysk ciepła ze skraplacza może przejąć część jego pracy. Dobrze zaprojektowany odzysk nie obniża wydajności chillera, bo odbiera ciepło, które i tak trzeba usunąć. Ma sens wtedy, gdy zakład potrzebuje ciepła przez większą część roku.
Najtańszy krok: temperatura wody dopasowana do procesu
Zanim zakład zainwestuje w nowe urządzenia, warto sprawdzić nastawę temperatury wody. Często chiller pracuje latem i zimą z tą samą, niską temperaturą, choć proces jej nie wymaga. Każdy stopień wyżej zmniejsza pracę sprężarek. Dlatego energooszczędne chłodzenie zakładów przemysłowych zawsze zaczynamy od rozmowy z technologiem: jakiej temperatury naprawdę potrzebują maszyny i czy może się ona zmieniać w ciągu roku. Ten krok nic nie kosztuje, a bywa jednym z najskuteczniejszych.
Energooszczędne systemy chłodnicze w liczbach: kiedy co się opłaca
| Rozwiązanie | Kiedy ma sens | Czas wdrożenia |
|---|---|---|
| Mycie skraplacza | Zawsze, przed latem | Kilka godzin |
| Falowniki na pompach | Zmienne obciążenie w ciągu doby | Kilka dni |
| Wentylatory EC | Modernizacja starszego chillera | Kilka dni |
| Free cooling | Praca przez cały rok, także zimą | Kilka tygodni |
| Odzysk ciepła | Stałe zapotrzebowanie na ciepło | Kilka tygodni |
Koszt pracy obecnego i nowego chillera porównasz w kalkulatorze zużycia prądu. To, jak zarządzać efektywnością na co dzień, opisujemy w tekście efektywność energetyczna systemów chłodniczych.
Przepisy, które warto znać
Nowe chillery muszą spełniać wymagania ekoprojektu z rozporządzenia (UE) 2016/2281. Rozporządzenie (UE) 2024/573 stopniowo ogranicza czynniki o wysokim GWP. Przy modernizacji warto więc od razu wybrać czynnik o niskim GWP, który sprawdzisz w kalkulatorze GWP.
Energooszczędne chłodzenie zakładów przemysłowych: koszty
Pomiary i diagnostyka kosztują od 1 800 do 2 500 zł netto. Prace montażowe rozliczamy po 500 zł netto za roboczogodzinę technika albo 750 zł netto za ekipę. Dojazd to 3,20 zł/km, a ekipy wyjeżdżają z Wałsnowa i ze Szczecina. Oferta jest ważna 7 dni. Pracujemy od poniedziałku do soboty 8:00 do 16:00. Na czas wymiany chillera urządzenie zastępcze zapewnia spółka z naszej grupy.
Pytania i odpowiedzi
Od czego zacząć energooszczędne chłodzenie w zakładzie?
Od pomiaru obecnego zużycia energii i sprawdzenia, jakiej temperatury wody naprawdę potrzebuje proces. Potem od najtańszych kroków, jak mycie skraplacza.
Czy free cooling wymaga glikolu?
Tak, jeśli wymiennik free coolingu stoi na zewnątrz. Obieg musi być wtedy zabezpieczony przed zamarzaniem.
Czy można dołożyć free cooling do istniejącego chillera?
Często tak, jako osobny dry cooler włączony przed chillerem. Trzeba sprawdzić miejsce, hydraulikę i sterowanie.
Co daje falownik na pompie?
Pompa dopasowuje przepływ do potrzeb, więc przy częściowym obciążeniu zużywa wyraźnie mniej energii.
Czy odzysk ciepła obniża wydajność chillera?
Nie, jeśli jest dobrze zaprojektowany. Odbiera ciepło, które i tak trzeba usunąć ze skraplacza.
Potrzebujesz przeglądu, diagnostyki albo naprawy?
Serwisujemy agregaty wody lodowej, chillery i urządzenia chłodnicze wszystkich marek w całej Polsce. Podaj markę i model urządzenia oraz opisz problem, a zaproponujemy termin i wycenę.
Poniedziałek do soboty, 8:00 do 16:00. Pracujemy w całej Polsce.
