Alarm przepływu w chillerze to jeden z najczęstszych powodów nagłego zatrzymania agregatu wody lodowej. Za jego wywołanie odpowiada przełącznik przepływu, czyli flow switch w chillerze, który pilnuje ruchu wody przez parownik. Gdy czujnik wykryje brak przepływu wody lodowej, sterownik natychmiast wyłącza sprężarki. Dzięki temu parownik nie zamarza, jednak instalacja przestaje chłodzić, a produkcja lub budynek zostają bez chłodu.
W tym artykule wyjaśniamy, co oznaczają kody takie jak Evaporator Water Flow Lost, P-14, 10091 czy FL. Pokazujemy też, co obsługa może sprawdzić sama, a kiedy potrzebna jest szybka diagnostyka serwisowa.
Spis treści:
Alarm przepływu w chillerze: co oznacza i dlaczego agregat staje
Parownik chillera działa poprawnie tylko wtedy, gdy przepływa przez niego odpowiednia ilość wody lub glikolu. Przy zbyt małym przepływie temperatura czynnika szybko spada poniżej zera. W efekcie woda w kanałach wymiennika zaczyna zamarzać, a lód może rozsadzić płyty lub rurki.
Dlatego producenci montują przełącznik przepływu na króćcu wody lodowej. Jest to łopatkowy lub termiczny czujnik, który zwiera styk dopiero przy minimalnym przepływie. Sterownik sprawdza ten styk przed startem sprężarki oraz przez cały czas pracy.
Każdy producent nazywa ten stan inaczej. Na przykład Trane wyświetla komunikat Evaporator Water Flow Lost. Z kolei inne marki pokazują kody numeryczne, takie jak P-14 lub 10091. W mniejszych urządzeniach spotkamy skrót FL albo opis „Flow alarm”. Pełną listę oznaczeń znajdziesz w naszym zestawieniu kodów alarmów chillerów.
Warto pamiętać, że alarm przepływu w chillerze bywa alarmem z ręcznym kasowaniem. Zatem po kilku nieudanych restartach sterownik blokuje agregat do czasu interwencji.
Najczęstsze przyczyny braku przepływu wody lodowej
W praktyce sam czujnik rzadko jest winowajcą. Przede wszystkim trzeba szukać przyczyny w układzie hydraulicznym. Brak przepływu wody lodowej wynika najczęściej z jednej z kilku typowych usterek.
| Objaw | Możliwa przyczyna | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Alarm zaraz po starcie | Pompa nie rusza lub kręci się w złą stronę | Zasilanie pompy, stycznik, kierunek obrotów |
| Alarm po kilku minutach pracy | Zapowietrzenie instalacji | Odpowietrzniki, ciśnienie statyczne, szum w rurach |
| Alarm narasta stopniowo przez tygodnie | Zapchany filtr siatkowy | Różnicę ciśnień na filtrze, stan siatki |
| Alarm po pracach przy instalacji | Zamknięty lub przymknięty zawór | Pozycję zaworów odcinających i regulacyjnych |
| Alarm zimą przy niskiej temperaturze | Zamarznięta woda lub zbyt rzadki glikol | Stężenie glikolu, temperaturę zamarzania |
| Alarm mimo poprawnego przepływu | Uszkodzony flow switch lub przewód | Styk czujnika, łopatkę, okablowanie |
Ponadto spadek przepływu powodują osady w parowniku i źle dobrane średnice rur. Natomiast zbyt mocno ustawiony zawór równoważący daje podobny efekt jak zamknięty zawór.
Coraz częściej źródłem kłopotu jest też falownik pompy. Po zmianie nastaw lub zaniku zasilania pompa może pracować na zbyt niskich obrotach. W efekcie przepływ jest, ale za mały, więc czujnik raz zwiera, a raz rozwiera styk. Sterownik widzi wtedy krótkie zaniki i po kilku takich zdarzeniach blokuje agregat.
Warto również zwrócić uwagę na pompy rezerwowe. Jeśli automatyka przełącza pracę między dwiema pompami, przy przełączeniu następuje krótka przerwa w przepływie. Przy zbyt krótkim opóźnieniu w sterowniku flow switch w chillerze zgłosi wtedy fałszywy alarm.
Zima: zapowietrzenie, zamarzanie i glikol
Sezon zimowy wyraźnie zwiększa liczbę zgłoszeń z alarmem przepływu. Wiele instalacji pracuje wtedy z małym obciążeniem, a część obiegów zostaje odcięta. W efekcie przepływ przez parownik spada poniżej progu zadziałania czujnika.
Zdarza się też, że agregat stoi kilka tygodni bez pracy, a pompa jest wyłączona. Przy pierwszym uruchomieniu po przerwie w filtrze i zaworach zalega wtedy osad. Taki brak przepływu wody lodowej pojawia się nagle, choć jesienią instalacja działała bez zastrzeżeń. Dlatego przed ponownym startem warto na kilka minut włączyć samą pompę i obserwować ciśnienie.
Drugim problemem jest powietrze. Po uzupełnieniu instalacji lub wymianie medium w najwyższych punktach zbierają się pęcherze. Pompa zaczyna wtedy kawitować, a przełącznik przepływu odczytuje przerywany ruch wody jako awarię.
Najgroźniejsze jest jednak zamarzanie. Jeśli agregat stoi na zewnątrz i ma czystą wodę albo zbyt rozcieńczony glikol, lód może zablokować rury lub sam parownik. Wtedy alarm jest tylko pierwszym sygnałem, a prawdziwa szkoda dopiero się ujawnia. Opisujemy to szerzej w poradniku o tym, jak postępować, gdy dojdzie do sytuacji, w której mamy zamarznięty parownik chillera.
Dlatego przed zimą warto zmierzyć stężenie glikolu refraktometrem i sprawdzić ogrzewanie elektryczne parownika. Gdy płyn jest stary lub rozwarstwiony, lepszym rozwiązaniem jest wymiana glikolu. Pełną listę czynności znajdziesz w artykule jak przygotować chiller do zimy.
Ile przepływu potrzebuje parownik? Proste wyliczenie
Aby ocenić, czy flow switch w chillerze ma prawo zgłaszać alarm, warto znać wymagany przepływ. Można go oszacować prostym wzorem.
- Wzór: Q = P / (c x dT), gdzie Q to przepływ masowy w kg/s.
- Moc chłodnicza agregatu (P) podajemy w kW.
- Ciepło właściwe medium (c) dla wody wynosi ok. 4,19 kJ/(kg x K).
- Różnica temperatur wody na wejściu i wyjściu (dT) to najczęściej 5 K.
Weźmy na przykład chiller o mocy 200 kW i dT 5 K. Dla wody wynik wynosi 200 / (4,19 x 5), czyli ok. 9,55 kg/s. Po przeliczeniu daje to ok. 34,4 m3/h.
Z kolei glikol ma mniejsze ciepło właściwe i większą gęstość. Dla glikolu 30% przyjmujemy ok. 3,7 kJ/(kg x K) i ok. 1,04 kg/l. Wtedy potrzebny przepływ rośnie do ok. 37,4 m3/h, czyli o mniej więcej 9%.
Jak zmierzyć przepływ w praktyce? Najprościej skorzystać z przepływomierza, jeśli jest w instalacji. Gdy go brak, serwis mierzy spadek ciśnienia na parowniku i porównuje go z charakterystyką z dokumentacji producenta. Dzięki temu bez demontażu wiadomo, ile wody faktycznie płynie przez wymiennik.
Jeśli zmierzony przepływ jest wyraźnie niższy, problem leży w hydraulice, a nie w czujniku. Przy nowych instalacjach warto też sprawdzić dobór średnicy rur wody lodowej. Za wąskie przewody lub zbyt wiele kolan zwiększają opory, przez co pompa nie osiąga wymaganej wydajności.
Co sprawdzi obsługa, a co należy do serwisu
Część przyczyn obsługa obiektu może wykluczyć sama, bez otwierania obiegu chłodniczego. Bezpieczne czynności to przede wszystkim:
- Sprawdzenie, czy pompa wody lodowej pracuje i ma zasilanie.
- Kontrola ciśnienia w instalacji na manometrze.
- Odpowietrzenie instalacji w najwyższych punktach.
- Oczyszczenie filtra siatkowego przed parownikiem.
- Sprawdzenie pozycji wszystkich zaworów odcinających.
Jeżeli po tych krokach alarm przepływu w chillerze nadal wraca, potrzebna jest diagnostyka serwisowa. Serwisant zmierzy przepływ, sprawdzi przełącznik przepływu i parametry pracy sprężarek. Ponadto oceni, czy alarm nie wynika z innej usterki, na przykład z alarmu niskiego ciśnienia. Oba alarmy często pojawiają się razem, bowiem mały przepływ obniża ciśnienie parowania.
Pamiętaj, że wszelkie prace przy obiegu chłodniczym wymagają certyfikatu F-gaz. Dotyczy to podłączania manometrów, odzysku czynnika i napraw parownika. Natomiast obsługa sprawdza wyłącznie pompę, filtr, zawory i odpowietrzenie.
Z naszych realizacji: diagnostyka przepływu wody lodowej
Poniżej zdjęcia z wyjazdów serwisowych, podczas których szukaliśmy przyczyny alarmu przepływu. Najczęściej winna była pompa, filtr albo powietrze w instalacji.
Alarm przepływu w chillerze? Zgłoś awarię
Każda godzina przestoju agregatu oznacza straty w produkcji lub brak komfortu w budynku. Dlatego nie warto wielokrotnie kasować alarmu i ryzykować zamarznięcia parownika. Szybka diagnostyka pozwala ustalić, czy przyczyną jest brak przepływu wody lodowej, czy usterka samego czujnika.
Zadzwoń pod numer +48 536 577 385. Odbieramy od poniedziałku do soboty od 8:00 do 16:00 i działamy na terenie całej Polski. Możesz też opisać problem w formularzu zgłoś awarię, a skontaktujemy się z Tobą. Do zgłoszenia warto dołączyć zdjęcie ekranu sterownika z kodem alarmu.
Więcej o budowie i zakresach pracy czujników przepływu znajdziesz na przykład w karcie katalogowej producenta: przełącznik przepływu Siemens QVE1900.
Formularz zapytania
Opisz urządzenie i problem albo to, czego potrzebujesz (przegląd, diagnostyka, naprawa, wycena). Odpowiemy telefonicznie lub mailowo w godzinach pracy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę zmostkować flow switch, żeby chiller pracował?
Nie, to bardzo niebezpieczne. Bez przełącznika przepływu parownik może zamarznąć w ciągu kilku minut. Naprawa pękniętego wymiennika trwa długo i zwykle wymaga wymiany całego parownika.
Dlaczego alarm przepływu pojawia się głównie zimą?
Zimą instalacje częściej pracują z małym przepływem, a część obiegów jest odcięta. Ponadto po uzupełnieniu medium w rurach zostaje powietrze. Z kolei zbyt rzadki glikol zwiększa ryzyko zamarzania.
Co oznacza kod Evaporator Water Flow Lost?
To komunikat sterownika informujący o utracie przepływu przez parownik. Agregat zatrzymuje sprężarki, aby chronić wymiennik. Najpierw należy sprawdzić pompę, filtr, zawory i odpowietrzenie.
Jak sprawdzić, czy uszkodzony jest sam czujnik?
Serwisant mierzy rzeczywisty przepływ i porównuje go z wymaganym dla danego agregatu. Jeśli przepływ jest prawidłowy, a styk czujnika pozostaje otwarty, winny jest flow switch lub okablowanie. Wtedy wymiana czujnika zwykle szybko usuwa problem.
Czy obsługa może sama usunąć alarm przepływu?
Tak, jeśli przyczyną jest zapchany filtr, zamknięty zawór lub powietrze w instalacji. Natomiast prace przy obiegu chłodniczym wymagają certyfikatu F-gaz. Jeśli alarm wraca, warto zgłosić awarię do serwisu.
Potrzebujesz przeglądu, diagnostyki albo naprawy?
Serwisujemy agregaty wody lodowej, chillery i urządzenia chłodnicze wszystkich marek w całej Polsce. Podaj markę i model urządzenia oraz opisz problem, a zaproponujemy termin i wycenę.
Poniedziałek do soboty, 8:00 do 16:00. Pracujemy w całej Polsce.
