Chiller nie startuje zimą: przyczyny i naprawa

Chiller nie startuje zimą częściej, niż wielu użytkowników się spodziewa. Agregat stoi na dachu lub przy hali, a po mroźnej nocy sterownik pokazuje alarm albo nic się nie dzieje. Najczęściej winna jest wyłączona grzałka karteru, zbyt niska temperatura otoczenia albo zabezpieczenia hydrauliczne. Czasem chiller nie uruchamia się po prostu dlatego, że sterownik nie widzi zapotrzebowania na chłód.

W tym artykule pokazujemy, jak odróżnić zwykły brak zapotrzebowania od prawdziwej awarii. Wyjaśniamy też, co obsługa może sprawdzić bezpiecznie, a kiedy lepiej wezwać serwis. Dzięki temu łatwiej uniknąć uszkodzenia sprężarki przy wymuszonym starcie.

Dlaczego chiller nie startuje zimą

Zimą agregat pracuje w warunkach odległych od projektowych. Powietrze wokół skraplacza ma kilka stopni poniżej zera, natomiast woda lodowa wraca z instalacji bardzo chłodna. Sterownik reaguje na to na kilka sposobów. Najpierw może uznać, że chłodzenie nie jest potrzebne. Poza tym może zablokować start, bowiem ciśnienie w układzie jest za niskie. Wreszcie może czekać na nagrzanie oleju w sprężarce.

Warto więc najpierw spojrzeć na wyświetlacz. Jeżeli nie ma żadnego alarmu, a temperatura wody jest niższa od nastawy, chiller nie uruchamia się celowo. To normalna praca, a nie awaria. Z kolei kod alarmu, migająca dioda lub komunikat o blokadzie oznaczają, że zadziałało zabezpieczenie. Wtedy trzeba ustalić przyczynę, zanim ktoś zacznie kasować alarm.

Warto pamiętać też o zegarach ochronnych sprężarki. Po każdym zatrzymaniu sterownik odlicza czas do kolejnego startu, zwykle kilka minut. Ma to chronić silnik i styczniki przed zbyt częstymi rozruchami. Dlatego po resecie alarmu chiller nie uruchamia się od razu, choć wszystko wygląda poprawnie. Wystarczy wtedy odczekać kilka minut i obserwować wyświetlacz.

Częstym powodem jest również zewnętrzne zezwolenie na pracę. W wielu obiektach chiller dostaje sygnał startu z BMS albo z harmonogramu. Po zmianie trybu na grzewczy ten sygnał bywa po prostu wyłączony. Dlatego przed wezwaniem serwisu warto zapytać osobę od automatyki budynku, czy agregat w ogóle ma pozwolenie na start.

Grzałka karteru i olej w sprężarce

Grzałka karteru to niewielki element, który zimą ma ogromne znaczenie. Utrzymuje olej w sprężarce w temperaturze wyższej niż otoczenie. Dzięki temu czynnik chłodniczy nie skrapla się w karterze i nie miesza się z olejem. Gdy grzałka karteru nie działa, czynnik migruje do najzimniejszego miejsca układu, czyli właśnie do sprężarki.

Przy starcie taka mieszanka gwałtownie się pieni. W efekcie sprężarka zasysa olej z czynnikiem, traci smarowanie i może zostać uszkodzona już w pierwszych sekundach. Dlatego wiele sterowników blokuje start, dopóki karter nie nagrzeje się przez określony czas. Producenci zwykle zalecają, aby grzałka karteru była zasilona od kilku do kilkunastu godzin przed uruchomieniem.

Najczęstszy błąd zimą to wyłączenie zasilania chillera na czas postoju. Wtedy grzałka również przestaje działać. Następnie ktoś włącza zasilanie i od razu próbuje uruchomić agregat. Więcej o tym, jak zabezpieczyć sprężarkę przed takim startem, opisaliśmy w poradniku ochrona sprężarek chłodniczych.

Obsługa może sprawdzić, czy zasilanie chillera było cały czas włączone. Ponadto można dotknąć dolnej części sprężarki przez rękawicę. Ciepły karter oznacza, że grzałka pracuje. Zimny karter przy włączonym zasilaniu wymaga już pomiaru elektrycznego, który wykona serwis.

Chiller nie startuje zimą przy niskiej temperaturze otoczenia

Każdy agregat chłodzony powietrzem ma dopuszczalny zakres pracy. Niska temperatura otoczenia obniża ciśnienie skraplania, a w efekcie także ciśnienie po stronie ssawnej. Przy starcie ciśnienie ssania może spaść poniżej progu presostatu niskiego ciśnienia. Sterownik zatrzymuje wtedy sprężarkę i pokazuje alarm LP.

Agregaty przeznaczone do pracy całorocznej mają zestaw na niską temperaturę otoczenia. Zwykle obejmuje on płynną regulację obrotów wentylatorów skraplacza oraz opóźnienie alarmu LP przy starcie. Jeżeli takiego wyposażenia brak, chiller przy mrozie może startować i zatrzymywać się kilka razy z rzędu. Taka praca szybko zużywa styczniki i samą sprężarkę.

Na pracę zimą wpływa również ustawienie agregatu. Silny wiatr wiejący prosto w skraplacz dodatkowo wychładza wymiennik. Z kolei śnieg zalegający na lamelach albo lód na łopatkach wentylatorów zaburza przepływ powietrza. Przy niskiej temperaturze otoczenia warto więc regularnie oglądać agregat i usuwać śnieg z jego okolicy. Nie należy natomiast skuwać lodu z lamel, ponieważ łatwo je wtedy uszkodzić.

Gdy alarm niskiego ciśnienia wraca po każdym resecie, przyczyną bywa też ubytek czynnika. Zimą objawia się on wyraźniej, ponieważ układ i tak pracuje przy niskich ciśnieniach. Ten temat rozwijamy w artykule alarm niskiego ciśnienia w chillerze.

Glikol, przepływ i zabezpieczenie przed zamarzaniem

Chiller nie wystartuje bez przepływu wody lodowej przez parownik. Zimą pompa bywa wyłączona razem z instalacją, a czasem zatyka się filtr siatkowy. Ponadto w instalacji bez glikolu woda w zewnętrznych rurach może po prostu zamarznąć. Wtedy czujnik przepływu nie daje zezwolenia i sterownik blokuje start. Dlatego przy alarmie przepływu najpierw sprawdź, czy pompa pracuje i czy manometry przed filtrem oraz za nim pokazują podobne wartości. Duża różnica wskazuje na zatkany filtr.

Drugim zabezpieczeniem jest ochrona przeciwzamrożeniowa parownika. Jeżeli temperatura wody na wylocie spada poniżej nastawy, sterownik nie pozwoli uruchomić sprężarki. Z kolei przy zbyt niskim stężeniu glikolu nastawę trzeba podnieść, inaczej grozi pęknięcie parownika. Jak przygotować instalację na mrozy, opisaliśmy w poradniku jak przygotować chiller do zimy.

Co sprawdzi obsługa, a co należy do serwisu

Część przyczyn obsługa może wykluczyć sama, bez otwierania obudowy. Pozostałe wymagają przyrządów i uprawnień do pracy przy układzie chłodniczym. Poniższa tabela pomaga szybko ocenić sytuację.

Nie zalecamy mostkowania zabezpieczeń ani wielokrotnego kasowania alarmu. Każdy wymuszony start przy zimnym oleju zwiększa ryzyko uszkodzenia sprężarki. Natomiast dobrze opisany objaw, zdjęcie ekranu i informacja o temperaturze na zewnątrz bardzo skracają diagnostykę.

Przed telefonem do serwisu przygotuj kilka informacji. Najpierw zapisz kod alarmu i godzinę jego pojawienia się. Następnie sprawdź temperaturę na zewnątrz oraz temperaturę wody na powrocie. Na koniec ustal, czy zasilanie agregatu było wyłączane w ostatnich dniach. Dzięki temu technik przyjedzie z odpowiednimi częściami i przyrządami.

Chiller nie startuje zimą? Zgłoś awarię

Na zdjęciach poniżej pokazujemy prace przy chillerze chłodzonym powietrzem, który pracuje przy hali przez cały rok. Podczas diagnostyki sprawdzamy zasilanie i pobór prądu sprężarek, działanie grzałek, nastawy sterownika oraz stan obiegu wody lodowej. Następnie oceniamy, czy agregat ma wyposażenie do pracy w niskiej temperaturze otoczenia.

Jeżeli chiller nie uruchamia się mimo zapotrzebowania, zadzwoń pod numer +48 536 577 385. Działamy na terenie całej Polski i diagnozujemy agregaty różnych producentów. Możesz też opisać problem w formularzu zgłoś awarię. Do zgłoszenia dołącz zdjęcie ekranu sterownika z kodem alarmu.

Dane o warunkach pracy sprężarek w niskiej temperaturze podają producenci sprężarek i automatyki chłodniczej, na przykład Danfoss.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego chiller nie startuje zimą, choć nie pokazuje alarmu?

Najczęściej temperatura wody lodowej jest niższa od nastawy, więc sterownik nie widzi zapotrzebowania. Drugą częstą przyczyną jest brak zezwolenia na pracę z BMS lub harmonogramu.

Ile czasu musi działać grzałka karteru przed startem?

Zależy to od producenta sprężarki. Zwykle zaleca się od kilku do kilkunastu godzin zasilania grzałki po dłuższym wyłączeniu. Dokładną wartość podaje dokumentacja agregatu.

Czy można uruchomić chiller przy mrozie?

Tak, jeżeli agregat ma wyposażenie do pracy w niskiej temperaturze otoczenia i instalację zabezpieczoną glikolem. Bez tego start przy mrozie kończy się zwykle alarmem niskiego ciśnienia.

Czy mogę sam skasować alarm i spróbować ponownie?

Jeden reset po usunięciu oczywistej przyczyny jest dopuszczalny. Natomiast powtarzające się kasowanie alarmu grozi uszkodzeniem sprężarki, dlatego wtedy trzeba wezwać serwis.

Chiller nie startuje zimą. Jak szybko zgłosić awarię?

Wystarczy telefon pod numer +48 536 577 385 lub formularz na stronie. Po opisie objawów ustalamy termin diagnostyki i zakres prac.