Audyt instalacji glikolowej zlecił nam zakład produkcyjny z Małopolski. Obieg glikolu chłodzi tam wodę DEMI i lampy UV przez szafy technotrans, a ciepło oddaje dry cooler na dachu. Zgłoszenie brzmiało: glikol się pieni, a instalacja wyłącza się przy niewielkim ubytku czynnika. Po trzech godzinach oględzin w ruchu okazało się, że oba objawy mają jedno źródło. Audyt instalacji glikolowej wskazał je więc bez otwierania układu. Obieg pracował bez punktu stałego ciśnienia, ponieważ naczynie przeponowe wpięto w zupełnie inny układ. Ponadto punkt uzupełniania glikolu umieszczono na linii tłocznej pompy. Poniżej opisujemy ustalenia audytu, zakres naprawy i koszty. To realizacja z protokołu, więc liczby są prawdziwe, a ceny podajemy w kwotach netto.
Spis treści:
Audyt instalacji glikolowej: co sprawdzamy i jak pracujemy
Audyt instalacji glikolowej prowadzimy na obiegu w ruchu, bez otwierania układu, bez zrzutu czynnika i bez zmiany nastaw. Oglądamy armaturę od pompy obiegowej, przez węzły przyłączeniowe urządzeń, aż po wymiennik na dachu. Następnie odczytujemy wskazania przyrządów, a także sprawdzamy, w co fizycznie wpięto każdy element. W tej realizacji audyt kosztował klienta tyle, co standardowy przegląd zerowy, czyli od 1 800 do 2 500 zł netto plus dojazd 3,20 zł/km w obie strony. Ofertę naprawy przygotowaliśmy natomiast w 3 dni od wizyty.
| Element instalacji | Co sprawdzamy | Dlaczego to ważne |
|---|---|---|
| Pompa obiegowa, a także jej strona ssawna | Ciśnienie na ssaniu, hałas, a także miejsce wpięcia naczynia przeponowego | Punkt stałego ciśnienia musi być przy ssaniu pompy, inaczej bowiem pompa kawituje |
| Naczynie przeponowe w instalacji glikolowej, czyli serce układu | Czy jest, w co jest wpięte, jaką ma pojemność i ciśnienie wstępne | Bez pojemności wzbiorczej każdy ubytek czynnika wyłącza bowiem obieg |
| Odpowietrzniki automatyczne, a także ich zawory stopowe | Szczelność, wiek, a ponadto lokalizacja względem maszyn | Nieszczelny odpowietrznik po stronie ssawnej zasysa bowiem powietrze |
| Manometry, czyli oczy instalacji | Zakres, średnica, podziałka, a ponadto obecność kurków manometrycznych | Zmiana o 0,2 do 0,3 bara musi być czytelna, bo to ona sygnalizuje problem |
| Punkt uzupełniania glikolu | Położenie względem pompy, a także ciśnienie w tym miejscu | Uzupełnianie glikolu w linii tłocznej wymaga pokonania pełnego ciśnienia pompy, a uzupełnianie glikolu przy ssaniu jest proste |
| Filtracja, a więc filtr siatkowy | Dostęp do filtra, a także manometry przed i za filtrem | Różnica ciśnień to bowiem jedyny wiarygodny wskaźnik zabrudzenia wkładu |
| Sterowanie, a także falowniki | Data w sterowniku, rejestr zdarzeń, a ponadto dokumentacja nastaw przetwornicy | Bez wiarygodnego rejestru nie da się bowiem analizować przyczyn wyłączeń |
Dlaczego glikol się pieni: pięć możliwych źródeł
Gdy glikol się pieni, mamy objaw, a nie diagnozę. Podczas jednorazowych oględzin nie da się wskazać jednej przyczyny. Dlatego w protokole wymieniliśmy wszystkie, które wchodziły w grę. Następnie usunęliśmy najbardziej prawdopodobną i jednocześnie najtańszą w naprawie.
| Możliwa przyczyna spienienia | Jak ją rozpoznać | Co z nią zrobić |
|---|---|---|
| Zasysanie powietrza przez nieszczelne odpowietrzniki i połączenia po stronie ssawnej | Wyciek glikolu, a także piana wokół korpusów odpowietrzników | Wymiana odpowietrzników na nowe, czyli z zaworami stopowymi |
| Kawitacja na wirniku pompy z braku stabilnego punktu ciśnienia | Głośna praca pompy, a także skoki ciśnienia przy małym ubytku | Przepięcie naczynia przeponowego na ssanie pompy, a także większa pojemność wzbiorcza |
| Nieszczelne uszczelnienie mechaniczne pompy | Ślady czynnika pod pompą, a ponadto powietrze w obiegu mimo szczelnych odpowietrzników | Kontrola uszczelnienia, ale dopiero po usunięciu przyczyn hydraulicznych |
| Degradacja inhibitorów albo zmieszanie glikoli różnych typów | Badanie próbki, czyli stężenie, odczyn i stan inhibitorów | Badanie laboratoryjne, a w razie potrzeby wymiana czynnika |
| Zanieczyszczenie substancją obniżającą napięcie powierzchniowe | Piana utrzymuje się, mimo że obieg jest szczelny | Płukanie instalacji, a następnie napełnienie nowym roztworem |
W tej instalacji odpowietrzniki były wyeksploatowane, a wokół korpusów stała piana i wyciek. Nieszczelny odpowietrznik po stronie ssawnej pracuje w obu kierunkach: przy nadciśnieniu przepuszcza glikol, a przy podciśnieniu zasysa powietrze do obiegu. Do tego dochodziła kawitacja, bo pompa pracowała bez naczynia wzbiorczego, czyli bez punktu stałego ciśnienia. Punkt stałego ciśnienia to miejsce w obiegu, w którym ciśnienie nie zależy od pracy pompy, a wyznacza je naczynie przeponowe. Dlatego glikol się pieni najczęściej tam, gdzie obieg nie ma stabilnego ciśnienia, a nie tam, gdzie czynnik jest „zły”.
Naczynie przeponowe w instalacji glikolowej wpięte w inny układ
To było ustalenie o największym ciężarze. Naczynie przeponowe w instalacji glikolowej stało fizycznie przy pompie obiegowej, ale hydraulicznie było wpięte w zasilanie wody DEMI, czyli w osobny układ. Obieg glikolowy pracował więc ze sztywną objętością czynnika od chwili uruchomienia instalacji. Minimalny ubytek glikolu powodował skokowy spadek ciśnienia i wyłączenie, dokładnie tak, jak opisał to klient.
Drugi błąd wykonawczy dotyczył uzupełniania glikolu. Zawór z wężami do dolewania zamontowano nad szafą technotrans, na linii tłocznej do dry coolera, gdzie manometr pokazywał 5,8 bara. Uzupełnianie glikolu w tym punkcie wymagało pokonania pełnego ciśnienia tłoczenia pompy, więc w praktyce było niewykonalne. Trzeci błąd to manometry. Jeden miał podziałkę w psi i średnicę poniżej 63 mm, a drugi zakres 0 do 10 barów. Na takim przyrządzie cały obszar pracy instalacji mieścił się na kilku milimetrach tarczy.
Żadne z tych trzech ustaleń nie było skutkiem eksploatacji. To rozwiązania przyjęte na etapie budowy, które instalacja kompensowała do momentu pierwszych ubytków czynnika. Dlatego w protokole zaleciliśmy skierowanie tych punktów do wykonawcy instalacji, a sami zaproponowaliśmy zakres, który nadaje obiegowi punkt stałego ciśnienia.
Zakres naprawy po audycie instalacji glikolowej
Oferta obejmowała osiem czynności w kolejności priorytetów. Krytyczne były dwie pierwsze, bo bez nich reszta nie miała sensu. Obieg, który nie ma punktu stałego ciśnienia, będzie bowiem pienił czynnik i wyłączał się niezależnie od stanu odpowietrzników. Punkt stałego ciśnienia i uzupełnianie glikolu w tym samym węźle to standard, do którego wracamy przy każdym audycie.
| Czynność | Priorytet | Status |
|---|---|---|
| Budowa węzła stałego ciśnienia przy pompie: przepięcie naczynia przeponowego na stronę ssawną, zawór bezpieczeństwa, a także króciec uzupełniania | krytyczny | wykonano, a więc obieg ma punkt stałego ciśnienia |
| Przeniesienie punktu uzupełniania glikolu z linii tłocznej do węzła przy pompie | krytyczny | wykonano, a więc obieg ma punkt stałego ciśnienia |
| Wymiana 6 odpowietrzników na nowe, każdy z zaworem stopowym pod korpusem | wysoki | wykonano, a także sprawdzono |
| Montaż naczynia przeponowego 250 l z zaworem odcinającym i kurkiem spustowym | wysoki | wykonano w drugim terminie |
| Wymiana manometrów na glicerynowe 100 mm, 0 do 8 bar, na kurkach manometrycznych | wysoki | wykonano, a także sprawdzono |
| Dostawienie filtra z komorą szklaną DN50 z zaworami odcinającymi | średni | wykonano, czyli odebrano |
| Przeniesienie punktów odpowietrzenia poza obrys maszyn na wysięgnikach | średni | wykonano, czyli odebrano |
| Zegar sterownika Danfoss MMI, zrzut nastaw falownika, armatura przy dry coolerze | średni i niski | poza zakresem, odrębna wycena |
Prace główne zajęły jeden dzień, a naczynie przeponowe w instalacji glikolowej wpięliśmy trzy dni później, po wskazaniu przez klienta miejsca posadowienia. Pomiędzy tymi terminami instalacja raz spadła z ciśnienia, ponieważ nowe odpowietrzniki oddawały resztki powietrza, a obieg wciąż nie miał pojemności wzbiorczej. Klient dolał 4 do 5 litrów glikolu w nowym węźle przy pompie, bez pokonywania ciśnienia tłoczenia, a ciśnienie wróciło do 2 barów. Od wpięcia naczynia obieg ma punkt stałego ciśnienia, a uzupełnianie glikolu odbywa się w kilka minut.
Ile kosztował audyt i naprawa instalacji glikolowej
Rozliczenie nastąpiło według cen jednostkowych oferty i faktycznie wykonanego zakresu. Nie naliczyliśmy glikolu do uzupełnienia, bo klient dostarczył własny roztwór, ani utylizacji, ani drugiego wyjazdu na wpięcie naczynia.
| Pozycja | Cena netto |
|---|---|
| Odpowietrzniki automatyczne 1/2 cala z zaworem stopowym, czyli 6 sztuk | 1 170 zł |
| Rura, kolana, mufy, uchwyty, a także wysięgniki odpowietrzników | 1 450 zł |
| Węzeł stałego ciśnienia przy pompie, czyli trójniki, nyple, redukcje i opaski | 1 950 zł |
| Zawory kulowe punktu uzupełniania glikolu, czyli 2 sztuki | 290 zł |
| Manometry glicerynowe 100 mm, 0 do 8 bar, 2 sztuki, a ponadto 4 kurki manometryczne | 910 zł |
| Naczynie przeponowe 250 l, 6 bar, a także zawór odcinający z kurkiem spustowym | 3 710 zł |
| Filtr z komorą szklaną DN50 z wkładem, a także wstawienie z kształtkami i zaworami | 10 850 zł |
| Uszczelnienia, a ponadto pojemniki na zrzut glikolu | 820 zł |
| Robocizna, czyli czas podstawowy 16 rbh × 500 zł | 8 000 zł |
| Dojazd 360 km × 3,20 zł, czyli w obie strony | 1 152 zł |
| Razem, czyli cała realizacja | 30 302 zł |
Najdroższą pozycją był filtr z komorą szklaną wraz z wstawieniem w rurociąg tworzywowy nad maszyną. Dzięki niemu obsługa widzi stan wkładu bez rozkręcania, a różnica wskazań manometrów przed filtrem i za nim mówi, kiedy go wyczyścić. Odcięcie filtra zaworami pozwala to zrobić bez zrzutu czynnika z instalacji.
Czego uczy ten audyt instalacji glikolowej
Po pierwsze, spienienie glikolu i wyłączenia przy małym ubytku rzadko są dwiema osobnymi usterkami. W tej instalacji oba objawy wynikały z jednego stanu: braku punktu stałego ciśnienia. Po drugie, naczynie przeponowe w instalacji glikolowej trzeba sprawdzić nie tylko wzrokiem, ale hydraulicznie, czyli prześledzić, w którą rurę jest wpięte. Jeśli glikol się pieni mimo szczelnych odpowietrzników, to właśnie tam szukamy przyczyny. Po trzecie, uzupełnianie glikolu musi być możliwe przy pompie, po stronie ssawnej, a nie na tłoczeniu. Czwarty wniosek: manometr, na którym nie widać zmiany o 0,3 bara, jest ozdobą, a nie przyrządem. Po piąte, punkt stałego ciśnienia sprawdzamy jako pierwszy, bo od niego zależy wszystko inne.
Warto dodać, że przy pracach na takiej instalacji ryzyko wad ukrytych jest realne: zapieczone gwinty, zatarte zawory, kruche kształtki z tworzywa. Dlatego w ofercie podajemy czas podstawowy 16 roboczogodzin jako minimum rozliczeniowe, a każdą kolejną rozpoczętą godzinę liczymy po 500 zł netto. O doborze samego czynnika piszemy w artykule jaki glikol do chillera. Natomiast o tym, kiedy czynnik nadaje się tylko do wymiany, piszemy w artykule o wymianie glikolu w instalacji chłodniczej. Badanie próbki opisujemy na stronie badanie chemiczne glikolu.
Najczęstsze pytania o audyt instalacji glikolowej
Czy audyt wymaga zatrzymania produkcji?
Nie. Audyt instalacji glikolowej prowadzimy na obiegu w ruchu, bez otwierania układu i bez zrzutu czynnika. Zatrzymanie jest potrzebne dopiero przy pracach naprawczych, a i wtedy ograniczamy je do odcinków objętych zakresem.
Dlaczego glikol się pieni, skoro instalacja jest szczelna?
Szczelność przy nadciśnieniu nie wyklucza zasysania powietrza przy podciśnieniu na ssaniu pompy. Nieszczelny odpowietrznik albo obieg bez naczynia wzbiorczego wciągają powietrze dokładnie wtedy, gdy ciśnienie spada, a piana pojawia się w chwilę potem. Pozostałe przyczyny, jak degradacja inhibitorów, wymagają badania próbki.
Gdzie powinno być naczynie przeponowe w instalacji glikolowej?
Naczynie przeponowe w instalacji glikolowej powinno być po stronie ssawnej pompy obiegowej. Najlepiej w jednym węźle z zaworem bezpieczeństwa, a także z króćcem do uzupełniania glikolu. Ten węzeł jest punktem stałego ciśnienia całego obiegu. Ciśnienie wstępne naczynia ustawia się po pomiarze wysokości statycznej instalacji, a nie według wartości fabrycznej.
Jak uzupełniać glikol, żeby nie zmienić stężenia?
Uzupełnianie glikolu wykonuje się wyłącznie roztworem o stężeniu takim, jak w instalacji, i wyłącznie po potwierdzeniu ubytku na manometrze. Uzupełnianie glikolu wodą albo koncentratem „na oko” rozcieńcza albo zagęszcza roztwór, co zmienia odporność na zamarzanie i opory przepływu.
Ile trwa audyt i kiedy dostanę ofertę?
Oględziny instalacji tej wielkości zajęły trzy godziny. Protokół z ustaleniami, zdjęciami i ofertą naprawy klient otrzymał w 3 dni, a standardowo przygotowujemy go w 7 dni od wizyty.
Audyt instalacji glikolowej w Twoim zakładzie: umów wizytę
Czy w Twojej instalacji glikol się pieni, obieg wyłącza się przy niewielkim ubytku albo uzupełnianie glikolu wymaga walki z ciśnieniem pompy? Jeśli tak, zadzwoń pod numer +48 536 577 385 (od poniedziałku do soboty, 8:00 do 16:00) albo napisz na info@chillerserwis.com. Opisz objawy, podaj typ urządzeń zasilanych z obiegu i prześlij zdjęcia armatury przy pompie. Po audycie instalacji glikolowej otrzymasz protokół z ustaleniami w kolejności priorytetów i ofertę z cenami jednostkowymi. Wymagania dla instalacji ciśnieniowych opisuje Urząd Dozoru Technicznego.
Potrzebujesz przeglądu, diagnostyki albo naprawy?
Serwisujemy agregaty wody lodowej, chillery i urządzenia chłodnicze wszystkich marek w całej Polsce. Podaj markę i model urządzenia oraz opisz problem, a zaproponujemy termin i wycenę.
Poniedziałek do soboty, 8:00 do 16:00. Pracujemy w całej Polsce.
