Płukanie instalacji wody lodowej i układu chłodniczego: kiedy i jak

Płukanie instalacji wody lodowej zlecasz zwykle wtedy, gdy chiller zaczyna zgłaszać alarm przepływu, filtr zapycha się co kilka dni, a woda w obiegu ma kolor herbaty. Natomiast płukanie układu chłodniczego to zupełnie inna praca, potrzebna najczęściej po spaleniu sprężarki. W tym artykule wyjaśniamy, po czym poznać, że instalacja wymaga czyszczenia, jak przebiega płukanie instalacji wody lodowej krok po kroku i czego nie wolno robić, żeby nie zniszczyć wymiennika płytowego. Tak samo przebiega płukanie instalacji glikolowej, a czyszczenie instalacji chłodniczej po stronie czynnika omawiamy w osobnej części.

Płukanie instalacji wody lodowej a płukanie układu chłodniczego

W agregacie wody lodowej pracują dwa osobne obiegi. Pierwszy to obieg czynnika chłodniczego zamknięty w chillerze. Drugi to instalacja wodna lub glikolowa, która rozprowadza chłód do odbiorników. Dlatego słowo „płukanie” oznacza w praktyce dwie różne usługi.

• Strona wodna: usuwamy osady, szlam, rdzę, resztki po montażu i zdegradowany glikol z rur, filtrów, zbiornika buforowego i wymiennika.
• Strona czynnika: usuwamy kwas, zanieczyszczony olej i wilgoć z obiegu chłodniczego, zwykle po uszkodzeniu sprężarki.

Większość zgłoszeń dotyczy strony wodnej, więc od niej zaczynamy.

Kiedy płukanie instalacji wody lodowej jest konieczne

Zanieczyszczona instalacja rzadko psuje się nagle. Zamiast tego chiller przez kilka miesięcy pracuje coraz gorzej. Poniższe objawy pokazują, że czyszczenie instalacji wody lodowej nie powinno już czekać.

Płukanie jest też obowiązkowe przed pierwszym uruchomieniem nowej instalacji. W rurach zostają opiłki, zgorzelina po spawaniu i olej z gwintowania. Dlatego nowe obiegi płuczemy, zanim podłączymy je do wymiennika chillera.

Jak przebiega płukanie instalacji glikolowej i wodnej

Czyszczenie instalacji wody lodowej zaczynamy od pomiaru, a nie od chemii. Najpierw sprawdzamy stan medium, potem dobieramy metodę do materiałów instalacji. Typowy przebieg wygląda tak:

1. Pobieramy próbkę i oceniamy stężenie, odczyn oraz zanieczyszczenia. Pełne badanie glikolu w laboratorium kosztuje 1 280 zł netto.
2. Spuszczamy medium do pojemników, a zużyty glikol przekazujemy do utylizacji.
3. Odcinamy wymiennik chillera albo prowadzimy obieg przez obejście. Brudu z rur nie wolno przepychać przez wymiennik płytowy.
4. Płuczemy instalację wodą z prędkością wyższą niż w normalnej pracy, z tymczasowym filtrem na powrocie.
5. Przy twardych osadach dodajemy środek czyszczący dobrany do materiału rur i krążymy nim przez określony czas.
6. Neutralizujemy instalację i płuczemy ją do uzyskania czystej wody o obojętnym odczynie.
7. Napełniamy obieg wodą demineralizowaną z inhibitorem albo glikolem w dobranym stężeniu, a następnie odpowietrzamy.
8. Mierzymy stężenie refraktometrem i spisujemy protokół z wynikami.

Ważna uwaga dotyczy instalacji ze stali ocynkowanej. Kwaśne środki czyszczące rozpuszczają cynk, dlatego w takich obiegach stosujemy tylko preparaty obojętne dla ocynku. Z kolei w instalacjach z miedzią i mosiądzem pilnujemy, żeby środek nie atakował lutów. Jeśli stężenie glikolu po napełnieniu trzeba przeliczyć, pomoże tabela rozcieńczania glikolu.

Czyszczenie wymiennika płytowego: w obiegu czy po demontażu

Wymiennik płytowy jest najwrażliwszym miejscem całej instalacji. Szczeliny między płytami mają często kilka milimetrów, więc osad szybko ogranicza przepływ. W efekcie spada wydajność, a w skrajnym przypadku parownik zamarza, co opisaliśmy przy temacie zamarzniętego parownika. Dlatego czyszczenie instalacji chłodniczej bez wyczyszczenia wymiennika rzadko daje pełny efekt.

Wymiennik lutowany czyścimy w obiegu, podłączając zewnętrzną pompę i krążąc środkiem w kierunku przeciwnym do normalnego przepływu. Natomiast wymiennik skręcany można rozebrać i wyczyścić każdą płytę osobno. Przy demontażu sprawdzamy też uszczelki, bo stare często nie nadają się do ponownego montażu.

Płukanie układu chłodniczego po spaleniu sprężarki

Gdy uzwojenie sprężarki się przepali, w obiegu powstaje kwas i zwęglony olej. Jeśli ktoś wstawi nową sprężarkę bez czyszczenia, stary kwas uszkodzi ją w ciągu kilku miesięcy. Dlatego płukanie układu chłodniczego jest częścią każdej poważnej wymiany sprężarki w chillerze.

• Odzyskujemy czynnik do butli, zgodnie z zasadami rozporządzenia UE 2024/573 w sprawie F-gazów.
• Robimy test kwasowości oleju, żeby ocenić skalę zanieczyszczenia.
• Płuczemy odcinki obiegu środkiem do płukania i przedmuchujemy je azotem.
• Montujemy filtr odwadniacz z wkładem antykwasowym, a przy dużym zanieczyszczeniu także filtr na ssaniu.
• Wykonujemy próbę szczelności, próżnię i napełnienie czynnikiem.
• Po kilkudziesięciu godzinach pracy powtarzamy test kwasowości i w razie potrzeby wymieniamy wkłady.

Jak nie dopuścić do ponownego zabrudzenia

Po czyszczeniu instalacji chłodniczej obieg jest czysty, ale osady wrócą, jeśli nie usuniemy ich przyczyny. Najczęściej winne jest powietrze, które dostaje się do obiegu i napędza korozję stali. Dlatego po każdym płukaniu sprawdzamy kilka rzeczy.

• Naczynie przeponowe: zbyt niskie ciśnienie wstępne powoduje podciśnienie w górnych partiach instalacji i zasysanie powietrza.
• Odpowietrzniki: automatyczne odpowietrzniki z zabrudzonym zaworkiem potrafią przepuszczać powietrze do środka.
• Uzupełnianie wody: częste dolewki zwykłej wody z sieci wnoszą tlen i kamień, a przy tym rozcieńczają glikol.
• Filtracja: filtr siatkowy przed chillerem i separator zanieczyszczeń na powrocie wyłapują to, co jeszcze krąży.

Ponadto raz w roku warto zmierzyć stężenie i odczyn glikolu. Taki pomiar kosztuje ułamek płukania, a pozwala wymienić medium, zanim inhibitory przestaną chronić rury.

Ile trwa czyszczenie instalacji chłodniczej i od czego zależy koszt

Małą instalację procesową płuczemy zwykle w jeden dzień. Z kolei duży obieg budynku z kilkoma kilometrami rur wymaga kilku dni, bo płuczemy go odcinkami. Na koszt wpływają głównie pojemność instalacji, rodzaj osadów, ilość medium do utylizacji i dostęp do zaworów.

Robociznę liczymy po 500 zł netto za roboczogodzinę jednego serwisanta i 750 zł netto za zespół. Jeśli najpierw chcesz poznać przyczynę problemu, zacznij od diagnostyki za 1 800 do 2 500 zł netto. Po niej dostaniesz zakres prac i wycenę płukania, zamiast zgadywania.

Jak przygotować zgłoszenie

Czyszczenie instalacji chłodniczej wyceniamy najszybciej, gdy dostaniemy kilka informacji. Dzięki nim ocenimy, czy wystarczy płukanie instalacji glikolowej, czy potrzebne jest też czyszczenie wymiennika.

• Przybliżona pojemność instalacji albo długość i średnice rur.
• Rodzaj medium: woda, glikol etylenowy czy propylenowy.
• Materiał rur: stal czarna, ocynk, miedź czy tworzywo.
• Zdjęcie filtra siatkowego po wyjęciu i tabliczki chillera.
• Opis objawów, na przykład alarm przepływu albo rosnąca temperatura wody.

Wyślij to przez formularz zgłoszenia albo na info@chillerserwis.com. Telefonicznie: Dział Diagnostyczny +48 536 577 385, Dział Handlowy +48 530 805 705, od poniedziałku do soboty 8:00 do 16:00. O pełnej wymianie medium piszemy też na stronie wymiana glikolu.

Pytania o płukanie instalacji

Jak często płukać instalację wody lodowej?

Nie ma stałego terminu. Płukanie robimy, gdy badanie medium albo objawy pokazują zanieczyszczenie, oraz zawsze przed rozruchem nowej instalacji. Przy dobrze utrzymanym glikolu wystarcza kontrola raz w roku.

Czy można płukać instalację razem z chillerem?

Nie zalecamy tego. Brud z rur trafia wtedy do wymiennika płytowego i może go zatkać. Dlatego wymiennik odcinamy albo prowadzimy obieg przez obejście.

Czy po płukaniu trzeba wymienić glikol?

Tak. Płukanie instalacji glikolowej usuwa stare medium, więc obieg napełniamy świeżym glikolem albo wodą demineralizowaną z inhibitorem. Starego glikolu nie warto oszczędzać, bo jego inhibitory są zużyte.

Czym różni się płukanie instalacji od mycia skraplacza?

Płukanie dotyczy wnętrza rur i wymienników po stronie wody lub czynnika. Natomiast mycie skraplacza to czyszczenie lamel od strony powietrza.

Czy płuczecie instalacje, których nie montowaliście?

Tak. Większość płukanych przez nas instalacji wykonały inne firmy. Przed pracą prosimy jedynie o schemat albo zdjęcia, żeby znaleźć zawory i miejsca spustu.