Jak przygotować chiller do zimy

Jak przygotować chiller do zimy, żeby w styczniu nie pękł parownik, a wiosną agregat ruszył bez awarii? Większość chillerów stoi na dachach i przy ścianach hal, więc mróz działa na nie bez żadnej osłony. Najwięcej szkód robi woda, która zamarza w wymiennikach i rurach, oraz glikol, którego stężenie od lat nikt nie sprawdzał. Poniżej opisujemy, co sprawdzamy przy przygotowaniu chillera do zimy, czym różni się zimowa praca od zimowego postoju i kiedy warto zlecić przegląd jeszcze przed pierwszymi przymrozkami.

Co grozi chillerowi zimą

Chiller chłodzony powietrzem jest zbudowany do pracy na zewnątrz, ale część instalacji wody lodowej już nie. Zimą najczęściej spotykamy cztery problemy:

• Zamarznięta woda w parowniku płytowym albo płaszczowo-rurowym. Lód rozsadza kanały wymiennika, a przy rozmrożeniu woda miesza się z czynnikiem chłodniczym.
• Rozcieńczony glikol. Po kilku latach dolewania samej wody temperatura krzepnięcia roztworu potrafi wzrosnąć z -25 °C do -8 °C.
• Za niskie ciśnienie skraplania. Przy mrozie skraplacz oddaje ciepło za łatwo, sprężarka nie buduje ciśnienia i agregat wyłącza się na alarmie niskiego ciśnienia.
• Śnieg, lód i woda roztopowa na skraplaczu, wentylatorach i w szafie elektrycznej.

Każdy z tych problemów kończy się postojem, a zamarznięty parownik zwykle oznacza wymianę wymiennika. Więcej o tej awarii piszemy w artykule zamarznięty parownik chillera.

Chiller do zimy: praca czy postój

Pierwsza decyzja to, czy chiller ma zimą pracować, czy stać. Od tego zależy cały zakres przygotowań.

Chiller pracuje zimą, gdy chłodzi proces, serwerownię albo urządzenia, które grzeją się przez cały rok. Wtedy obieg musi być wypełniony glikolem o właściwym stężeniu, a agregat musi mieć sprawną regulację ciśnienia skraplania i zabezpieczenia przed pracą w niskiej temperaturze otoczenia. W wielu instalacjach zimą pracuje też free cooling, który chłodzi wodę powietrzem zewnętrznym bez sprężarek.

Chiller stoi zimą, gdy chłodzi tylko budynek w sezonie letnim. Wtedy trzeba zabezpieczyć wodę w parowniku i rurach na zewnątrz, a urządzenie zostawić w stanie, z którego bez problemu ruszy wiosną.

Glikol przed zimą: stężenie i stan płynu

Jeżeli w obiegu jest glikol, przed zimą sprawdzamy jego stężenie refraktometrem. Temperatura krzepnięcia roztworu powinna być o około 5 K niższa niż najniższa temperatura, jaka może wystąpić w instalacji. Dla urządzeń na dachu liczymy od projektowej temperatury zewnętrznej, w większości Polski od -18 do -24 °C.

Samo stężenie to nie wszystko. Glikol z wyczerpanymi inhibitorami ma niskie pH, ciemnieje i powoduje korozję rur oraz wymienników płytowych. Jeżeli płyn ma kilka lat, warto zlecić badanie glikolu w laboratorium. Wartości stężenia dla glikolu etylenowego i propylenowego znajdziesz w tabeli rozcieńczania glikolu, a ilość koncentratu do dolania policzysz w kalkulatorze glikolu. Szerzej o instalacjach glikolowych piszemy w artykule chłodzenie glikolem.

Chiller na wodzie: zabezpieczenie na zimowy postój

Chiller wypełniony czystą wodą, który zimą stoi, ma trzy bezpieczne warianty:

• Spuszczenie wody z parownika i z rur na zewnątrz budynku, a potem przedmuchanie wymiennika sprężonym powietrzem. Sam spust zostawia wodę w kanałach wymiennika płytowego, więc przedmuchanie jest konieczne.
• Napełnienie obiegu roztworem glikolu na zimę i spuszczenie go wiosną. To dobre rozwiązanie, gdy instalacji nie da się w pełni opróżnić.
• Utrzymanie przepływu i ogrzewania w obiegu przez całą zimę. Ten wariant działa tylko wtedy, gdy pompy, grzałki i zasilanie są pewne. Jedna awaria prądu w nocy przy mrozie wystarczy, żeby parownik zamarzł.

Przy każdym wariancie zostawiamy zasilanie grzałek karteru sprężarek, jeżeli producent tego wymaga, i opisujemy na urządzeniu, w jakim stanie zostało zostawione.

Co sprawdzamy w chillerze przed zimą

Przygotowanie chillera do zimy robimy w ramach przeglądu technicznego. Zakres zależy od tego, czy agregat będzie pracował, czy stał:

• Stężenie glikolu, pH i wygląd płynu, ciśnienie w obiegu, odpowietrzenie.
• Czujnik przepływu i zabezpieczenie przeciwzamrożeniowe parownika: nastawa, działanie, przewody.
• Grzałki parownika, karteru sprężarek i taśmy grzewcze na rurach: pomiar prądu i działanie termostatów.
• Regulacja ciśnienia skraplania: falowniki lub regulatory obrotów wentylatorów, presostaty, ustawienia sterownika dla niskiej temperatury otoczenia.
• Stan lamel skraplacza i wentylatorów, uszczelnienie szafy elektrycznej, odpływ wody spod urządzenia.
• Izolacja rurociągów na zewnątrz i zawory spustowe.
• Zawory free coolingu i ich sterowanie, jeżeli agregat je ma.
• Kontrola szczelności i wpis do CRO, jeżeli przypada termin.

Na koniec przekazujemy protokół z pomiarami i listą rzeczy, które trzeba poprawić przed mrozem. Jeżeli coś wymaga naprawy, wyceniamy ją od razu na podstawie protokołu. Szczegóły zakresu opisujemy na stronie przegląd chillera.

Najczęstsze błędy przy chillerze zimą

• Dolewanie samej wody do instalacji z glikolem przez cały rok i brak pomiaru przed zimą.
• Wyłączenie zasilania całego agregatu na zimę, razem z grzałkami karteru i parownika.
• Spuszczenie wody bez przedmuchania wymiennika płytowego.
• Mostkowanie czujnika przepływu po jednym alarmie, bo „przeszkadzał”.
• Śnieg zalegający na skraplaczu i zasłonięte wentylatory przy agregacie, który ma pracować.
• Brak izolacji albo niedziałające taśmy grzewcze na odcinkach rur wody lodowej prowadzonych po dachu.

Kiedy zlecić przygotowanie chillera do zimy

Najlepiej we wrześniu albo w październiku, zanim temperatura w nocy spadnie poniżej zera. Wtedy jest czas na badanie glikolu, zamówienie części i ewentualną naprawę grzałek albo czujnika przepływu. W listopadzie i grudniu dostajemy już zgłoszenia o zamarzniętych parownikach, a ich wymiana trwa dłużej niż cały przegląd przed zimą.

Pytania i odpowiedzi

Czy chiller może pracować przy mrozie?

Tak, jeżeli producent to przewiduje, obieg jest wypełniony glikolem o właściwym stężeniu, a agregat ma sprawną regulację ciśnienia skraplania i grzałki. Zakres temperatury otoczenia, w którym agregat może pracować, podaje dokumentacja producenta.

Czy wystarczy spuścić wodę z chillera na zimę?

Nie zawsze. W wymiennikach płytowych po spuszczeniu zostaje woda w kanałach, dlatego wymiennik trzeba jeszcze przedmuchać sprężonym powietrzem albo napełnić roztworem glikolu na czas postoju.

Jakie stężenie glikolu na zimę?

Takie, przy którym temperatura krzepnięcia roztworu jest o około 5 K niższa niż najniższa temperatura w instalacji. Dla urządzeń na zewnątrz w Polsce to zwykle roztwór krzepnący w okolicy -25 do -30 °C. Konkretne stężenie zależy od rodzaju glikolu.

Czy wyłączyć zasilanie chillera na zimę?

Zwykle nie w całości. Grzałki karteru sprężarek i parownika często muszą mieć zasilanie przez cały postój. Co dokładnie można wyłączyć, ustalamy dla konkretnego agregatu przy przeglądzie przed zimą.

Co zrobić, gdy parownik już zamarzł?

Nie uruchamiać agregatu i nie próbować rozmrażać wymiennika na siłę. Trzeba odłączyć urządzenie i wezwać serwis, który sprawdzi szczelność parownika, zanim woda dostanie się do obiegu chłodniczego.

Zgłoś przygotowanie chillera do zimy

Zadzwoń: +48 536 577 385 albo napisz na info@chillerserwis.com. Podaj markę i model agregatu, informację, czy zimą ma pracować, czy stać, oraz czym jest wypełniony obieg. Bazę serwisową i warsztat mamy w Wałsnowie, Dział Diagnostyczny w Szczecinie, a do klientów dojeżdżamy w całej Polsce. Odbieramy od poniedziałku do soboty, 8:00 do 16:00.