Free cooling. Gdy chiller pracuje zimą, a mógłby stać

Free cooling, czyli chłodzenie swobodne, pozwala zimą wyłączyć sprężarki chillera i chłodzić wodę samym powietrzem. Projektujemy, dobudowujemy i naprawiamy takie układy w całej Polsce. Jeśli Twój chiller pracuje przy mrozie, chociaż obok stoi dry cooler, zadzwoń: +48 536 577 385. Zaczynamy od przeglądu zerowego instalacji. Pracujemy z Wałsnowa, Warszawy i Szczecina.

Free cooling: jak działa w polskim klimacie

W układzie z free coolingiem dry cooler przejmuje pracę sprężarki, gdy temperatura powietrza spada poniżej zadanego progu. Sprężarka wtedy stoi, a obieg chłodzą tylko wentylatory dry coolera. Próg ustawia się zwykle 5 do 8 K poniżej zadanej temperatury wody lodowej, więc dla wody 12 °C tryb włącza się przy około 5 °C na zewnątrz.

W Polsce taki przedział obejmuje dużą część doby od listopada do marca oraz chłodne noce wiosną i jesienią. Dlatego doposażenie układu skraca roczny czas pracy sprężarki nawet o kilka tysięcy godzin. Chiller 200 kW pobiera od 50 do 70 kW energii elektrycznej, natomiast wentylatory dry coolera o podobnej wydajności od 5 do 12 kW.

Wiele zakładów ma już możliwość pracy w tym trybie, jednak jej nie wykorzystuje z powodu błędów hydraulicznych albo automatyki. Dlatego częściej modernizujemy istniejące układy, niż projektujemy nowe. Zdjęcia poniżej pokazują nasze instalacje z free coolingiem.

Objawy, które widać bez przyrządów

Układ z free coolingiem potrafi latami pracować źle, bo chiller i tak chłodzi. Poniższe sygnały wskazują, że oszczędności uciekają.

• Przy mrozie sprężarki chillera pracują, chociaż dry cooler stoi obok.
• Rachunki za prąd zimą są takie same jak latem.
• Dry cooler pracuje, jednak woda wraca prawie tak samo ciepła.
• Siłownik zaworu trójdrogowego buczy albo stoi w jednym położeniu.
• Po pierwszym mrozie dry cooler zaczął cieknąć na kolektorach.
• Pompa obiegowa zgłasza alarm po dołożeniu dry coolera.

Pracujące zimą sprężarki oznaczają najczęściej błędną logikę sterowania albo zablokowany zawór. Dry cooler bez efektu wskazuje natomiast na zbyt małą powierzchnię wymiany albo recyrkulację ciepłego powietrza w niszy budynku. Przeciek po mrozie to zamarznięty wymiennik przez zbyt słaby glikol. Alarm pompy zdradza pominięte spadki ciśnienia na nowym wymienniku. Większość tych usterek diagnozujemy w pierwszej godzinie wizyty.

Modernizacja o free cooling krok po kroku

Dołożenie dry coolera rzadko sprowadza się do zakupu urządzenia. Dlatego każdą modernizację poprzedza przegląd zerowy istniejącej instalacji.

1. Zgłoszenie. Podajesz model chillera, moc, parametr wody albo glikolu i adres obiektu.
2. Oferta na diagnostykę. Otrzymujesz cenę przeglądu zerowego z dojazdem.
3. Przegląd zerowy. Mobilna grupa serwisowa sprawdza stan chillera, hydraulikę, pompy, bufor i możliwości sterownika.
4. Protokół. Opisujemy warianty modernizacji z doborem dry coolera, zaworu i automatyki.
5. Oferta na prace. Wyceniamy urządzenia, armaturę, glikol i robociznę, a wariant wybierasz Ty.
6. Montaż i rozruch. Po uruchomieniu sprawdzamy wszystkie trzy tryby pracy i zapisujemy nastawy.

Termin prac ustalamy po akceptacji oferty. Wyeksploatowany chiller nie ma sensu rozbudowywać, dlatego przegląd zerowy łączymy wtedy z pracami opisanymi na stronie serwis agregatów wody lodowej. W starszych jednostkach Carrier, Trane czy Climaveneta dokładamy osobną szafę sterowniczą zamiast ingerować w sterownik fabryczny.

Jak dobieramy dry cooler do chillera

• Moc. Dry cooler dobieramy z zapasem 1,3 do 1,8 raza mocy chillera, bo przy progu free coolingu różnica temperatur jest mała.
• Glikol. Obieg zewnętrzny pracuje poniżej zera, więc stężenie dobieramy do najniższej temperatury w regionie, zwykle 30 do 40 procent.
• Wentylatory EC. Płynna regulacja obrotów daje cichą pracę nocą i niższy pobór prądu przy małym obciążeniu.
• Hydraulika. Sprawdzamy rezerwę pompy, średnice i izolację obejścia, bo bez izolacji ciepło przechodzi między zasilaniem a powrotem.
• Sterowanie. Zawór trójdrogowy przełącza trzy tryby: sam chiller, sam dry cooler albo tryb mieszany, w którym chiller tylko dochładza.

Certyfikowane dane wydajności wymienników publikuje program Eurovent Certified Performance, co warto sprawdzić przed wyborem modelu. O samym urządzeniu piszemy na stronie dry cooler, a o stężeniu płynu na stronie tabela rozcieńczania glikolu.

Ile kosztuje free cooling w istniejącej instalacji

Przegląd zerowy instalacji kosztuje 1 800 do 2 500 zł netto, a dojazd 3,20 zł netto za kilometr w obie strony od najbliższego oddziału. W cenie są pomiary, ocena chillera i hydrauliki oraz protokół z wariantami modernizacji.

Koszt samej modernizacji zależy od mocy dry coolera, długości rurociągów i automatyki, dlatego podajemy go w ofercie po przeglądzie. Robocizna to 500 zł netto za roboczogodzinę jednego serwisanta i 750 zł netto za zespół, a urządzenia i armaturę wyceniamy pozycja po pozycji. Badanie glikolu kosztuje 1 280 zł netto. Oferta jest ważna 7 dni.

Przy chillerze pracującym całą dobę inwestycja zwraca się zwykle w dwa do czterech sezonów zimowych. Jeśli układ ma już dry cooler, a pracuje tylko chiller, korekta sterowania jest tańsza od nowej inwestycji. Montaż prowadzimy razem z instalacją wody lodowej, a o dostępne dry coolery zapytaj dział handlowo-serwisowy: +48 530 805 705.

Najczęstsze błędy w układach z free coolingiem

W polskim przemyśle spotykamy powtarzalne błędy, które blokują chłodzenie swobodne. Część z nich wychodzi dopiero po pierwszej zimie.

• Niedoszacowany dry cooler, który nie oddaje pełnej mocy przy temperaturach granicznych.
• Brak glikolu albo zbyt niskie stężenie, co kończy się zamrożeniem wymiennika.
• Dry cooler w niszy budynku, gdzie zasysa własne ciepłe powietrze.
• Automatyka, która nie blokuje sprężarki mimo pracującego dry coolera.
• Pompa bez rezerwy na spadek ciśnienia nowego wymiennika.
• Obejście bez izolacji, przez które ciepło wraca do zasilania.

Każdy z tych błędów da się usunąć bez wymiany całego układu. Dlatego przed inwestycją w nowy chiller warto sprawdzić, czy obecny nie pracuje zimą tylko przez błąd nastaw. Opisujemy to także na stronie free cooler.

Pytania i odpowiedzi

Czy mogę dodać free cooling do starego chillera?

W większości przypadków tak, jednak najpierw potrzebny jest przegląd zerowy. Sprawdzamy sprężarkę, wymiennik i sterownik. Przy chillerze starszym niż piętnaście lat dokładamy zewnętrzną szafę sterowniczą i nowy zawór trójdrogowy.

Jak szybko zwraca się modernizacja?

Przy pracy całodobowej zwykle w dwa do czterech sezonów zimowych. Zależy to od mocy chillera, ceny energii i liczby godzin z temperaturą poniżej progu. Wyliczenie podajemy w protokole na podstawie liczników ze sterownika.

Czy free cooling wymaga glikolu w całym układzie?

Glikol musi być wszędzie tam, gdzie ciecz przepływa przez dry cooler na zewnątrz. W układach z wymiennikiem pośrednim obieg wewnętrzny może pracować na wodzie. Taki wariant kosztuje więcej, jednak nie obniża wydajności chłodzenia w hali.

Czy dry cooler hałasuje w nocy?

Z wentylatorami EC pracuje cicho, bo nocą obroty spadają do minimum. Przy starszych wentylatorach AC dokładamy regulator obrotów albo wymieniamy je na EC. Poziom hałasu podajemy w ofercie na podstawie karty urządzenia.

Czy podacie cenę przez telefon?

Nie, ponieważ bez przeglądu nie wiemy, czy pompa i sterownik udźwigną nowy wymiennik. Najpierw wykonujemy przegląd zerowy, a potem wysyłamy ofertę z wariantami. Dzięki temu nie płacisz za dry cooler, który nie zadziała.

Co przygotować przed telefonem

Zgłoszenie przyjmiemy szybciej, jeśli przed rozmową przygotujesz kilka rzeczy:

• Zdjęcie tabliczki znamionowej chillera.
• Parametr wody lub glikolu oraz godziny pracy w roku.
• Schemat albo zdjęcia instalacji, pomp i zbiornika buforowego.
• Miejsce na dry cooler, czyli dach albo plac, i sposób dostępu.

Zadzwoń pod +48 536 577 385, napisz na info@chillerserwis.com albo wypełnij formularz na stronie. Pracujemy od poniedziałku do soboty od 8:00 do 16:00.

Zobacz też: chiller Weiss 320 kW z free coolingiem, chiller Vertiv 120 kW oraz naprawa chillerów.