
Budowa instalacji chłodniczych na stali czarnej to najczęstszy wybór przy dużych instalacjach wody lodowej i glikolu w zakładach, halach i maszynowniach. Rury stalowe czarne są wytrzymałe, łatwo je spawać i dobrze znoszą wysokie ciśnienie oraz duże średnice. Jednak bez ochrony antykorozyjnej i dobrej izolacji rurociągów szybko rdzewieją od skroplin. Dlatego poniżej opisujemy, kiedy wybrać instalację wody lodowej ze stali, jak przebiega montaż, jak robimy próbę ciśnieniową instalacji i co wpływa na koszt.
Planujesz nową instalację albo rozbudowę? Zadzwoń: +48 536 577 385 albo napisz na info@chillerserwis.com. Przyślij rzut hali, moc chillera i listę odbiorników. Ekipy wyjeżdżają z Wałsnowa i ze Szczecina, od poniedziałku do soboty 8:00 do 16:00.
Spis treści:
Kiedy wybrać instalację wody lodowej ze stali

Stal czarna sprawdza się przede wszystkim tam, gdzie średnice są duże, a instalacja pracuje pod ciśnieniem kilku barów. Z kolei przy małych średnicach i agresywnym otoczeniu lepszy bywa PVC albo stal nierdzewna. Dlatego budowa instalacji chłodniczych na stali czarnej zaczyna się u nas od analizy warunków pracy, a nie od ceny metra rury.
| Materiał | Kiedy pasuje | Na co uważać |
|---|---|---|
| Stal czarna | Duże średnice, maszynownie, instalacje glikolowe w zakładach | Korozja zewnętrzna, wymaga malowania i izolacji |
| PVC | Mniejsze średnice, wilgotne otoczenie, szybki montaż | Niższa odporność na temperaturę i uderzenia |
| Stal nierdzewna | Przemysł spożywczy i farmaceutyczny | Wyższy koszt materiału i spawania |
Więcej o drugim wariancie piszemy w artykule instalacja wody lodowej na PVC.
Budowa instalacji chłodniczych na stali czarnej krok po kroku

- Najpierw robimy wizję lokalną, bilans odbiorników i dobór średnic.
- Następnie trasujemy rurociągi, podpory i miejsca na kompensację wydłużeń.
- Potem spawamy rury stalowe czarne albo łączymy je kołnierzami i złączkami rowkowanymi.
- Kolejno montujemy armaturę: zawory odcinające, filtry siatkowe, odpowietrzniki i spusty.
- Po montażu wykonujemy próbę ciśnieniową instalacji i płukanie.
- Na koniec malujemy rury farbą antykorozyjną i zakładamy izolację.
Średnice dobieramy tak, żeby prędkość wody wynosiła zwykle od 1 do 2 m/s. W efekcie pompa nie pracuje na zbyt dużych oporach, a instalacja nie szumi.
Rury stalowe czarne: ochrona antykorozyjna i izolacja rurociągów

Woda lodowa ma zwykle od 6 do 12°C, więc rura jest zimniejsza niż powietrze w hali. W efekcie para wodna skrapla się na jej powierzchni. Właśnie dlatego stal czarna rdzewieje od zewnątrz, a nie od środka.
Zatem najpierw czyścimy i odtłuszczamy rury, następnie malujemy je farbą podkładową. Potem zakładamy izolację rurociągów z kauczuku o zamkniętych porach, ze szczelnie sklejonymi łączeniami. Ponadto każdy zawór i kołnierz dostaje osobną kształtkę izolacji, bo to tam najczęściej pojawia się skroplina. Szczegóły opisujemy w artykule o izolacji instalacji wody lodowej.
Próba ciśnieniowa instalacji i płukanie

Próbę ciśnieniową instalacji robimy wodą, zwykle na ciśnieniu 1,5 raza wyższym od roboczego. Następnie obserwujemy manometr przez czas uzgodniony z inwestorem i oglądamy wszystkie spawy. Jeśli ciśnienie spada, szukamy nieszczelności przed założeniem izolacji, bo później jest to dużo trudniejsze.
Po próbie płuczemy rurociągi, żeby usunąć zgorzelinę i resztki po spawaniu. Dopiero potem napełniamy układ wodą albo glikolem z inhibitorami korozji. Natomiast filtry siatkowe czyścimy po pierwszych dniach pracy. Więcej o tym etapie piszemy w poradniku płukanie instalacji wody lodowej.
Najczęstsze błędy przy instalacjach ze stali czarnej
Przy przeglądach, gdy oglądamy budowę instalacji chłodniczych na stali czarnej wykonaną przez innych, powtarzają się te same usterki. Co ważne, większość z nich wychodzi dopiero po pierwszym lecie pracy.
- Brak farby pod izolacją, przez co rura rdzewieje pod otuliną.
- Nieszczelne łączenia izolacji, zwłaszcza przy zaworach i kołnierzach.
- Za małe średnice, a w efekcie głośna praca i przeciążona pompa.
- Brak odpowietrzników w najwyższych punktach, więc układ się zapowietrza.
- Zwykła woda zamiast glikolu z inhibitorami w instalacji zewnętrznej.
Średnice i grubości ścianek rur stalowych łatwo sprawdzić w tabelach, na przykład w serwisie Engineering ToolBox. Jednak dobór zawsze robimy na podstawie przepływu i oporów całej instalacji, a nie samej tabeli.
Ile kosztuje budowa instalacji na stali czarnej
Budowa instalacji chłodniczych na stali czarnej kosztuje różnie, ponieważ cena zależy przede wszystkim od średnic, długości tras, liczby odbiorników i wysokości montażu. Na przykład praca pod stropem hali wymaga podnośnika, a to wydłuża montaż. Dlatego wycenę przygotowujemy po wizji lokalnej i bilansie odbiorników. Roboczogodzina kosztuje 500 zł netto dla jednego serwisanta i 750 zł netto dla zespołu, a dojazd 3,20 zł netto za kilometr. Z kolei glikol dostarczamy jako koncentrat albo gotowy roztwór.
Zdjęcia z budowy instalacji
Pytania o instalacje ze stali czarnej
Czy stal czarna nadaje się do glikolu?
Tak. Jednak glikol musi mieć inhibitory korozji, a jego stężenie i pH warto sprawdzać przy każdym przeglądzie.
Czy rury stalowe czarne trzeba malować?
Tak. Rury stalowe czarne bez powłoki rdzewieją, dlatego farba podkładowa chroni rurę pod izolacją przed korozją od skroplin.
Jakie połączenia stosujecie?
Głównie spawane. Ponadto przy armaturze i urządzeniach stosujemy kołnierze albo złączki rowkowane, żeby łatwo je demontować.
Jak długo trwa próba ciśnieniowa?
Czas ustalamy z inwestorem. Zawsze jednak robimy ją przed założeniem izolacji.
Czy podłączycie nowy chiller do instalacji?
Tak. Montujemy chillery, pompy i zbiorniki buforowe, a potem uruchamiamy cały układ.
Zobacz też
- Instalacja wody lodowej
- Montaż instalacji chłodniczych
- Płukanie instalacji wody lodowej
- Serwis agregatów chłodniczych
Potrzebujesz przeglądu, diagnostyki albo naprawy?
Serwisujemy agregaty wody lodowej, chillery i urządzenia chłodnicze wszystkich marek w całej Polsce. Podaj markę i model urządzenia oraz opisz problem, a zaproponujemy termin i wycenę.
Poniedziałek do soboty, 8:00 do 16:00. Pracujemy w całej Polsce.
