Wymiana sprężarki w chillerze: kiedy jest konieczna i jak przebiega

Wymiana sprężarki w chillerze jest konieczna wtedy, gdy diagnostyka potwierdza uszkodzone uzwojenie, zatarcie mechaniczne albo utratę sprężu, a naprawa jest nieopłacalna. Zanim podejmiesz decyzję, trzeba ustalić przyczynę awarii, bo nowa sprężarka w tym samym układzie spali się ponownie. Pomagamy w tym na terenie całej Polski, zadzwoń: +48 536 577 385.

Objawy uszkodzenia sprężarki w chillerze

Obsługa zwykle widzi skutek, a nie przyczynę. Chiller nie schładza wody do nastawy, sterownik zgłasza alarm albo agregat wyłącza się po kilku sekundach od startu. Poniżej najczęstsze sygnały, zależnie od typu sprężarki.

• Scroll: Głośna, metaliczna praca, brak sprężu mimo pracującego silnika, wyskakujące zabezpieczenie prądowe.
• Scroll: Brum przy starcie bez narastania ciśnienia tłoczenia, co często oznacza zablokowany silnik albo uszkodzone spiralne elementy.
• Śrubowa: Wibracje, stuki łożysk, spadek wydajności, alarm różnicy ciśnień oleju.
• Tłokowa: Stukanie, zawory nie trzymają ciśnienia, sprężarka długo pracuje i nie osiąga zadanego ciśnienia.
• Każdy typ: Zapach spalenizny, ciemny olej, wybijające bezpieczniki, wysoki prąd rozruchowy.

Podobne objawy daje też zwykły problem z obiegiem lub zasilaniem. Dlatego nie podejmuj decyzji o wymianie na podstawie samego alarmu. Przy alarmie ochronnym zajrzyj najpierw do opisu alarmu wysokiego ciśnienia w chillerze, bo część takich przypadków kończy się czyszczeniem skraplacza, a nie sprężarką.

Diagnostyka sprężarki przed wymianą

Każda nasza naprawa zaczyna się od diagnostyki albo przeglądu zerowego. Przy sprężarce sprawdzamy kilka rzeczy po kolei, bo żaden pomiar sam niczego nie rozstrzyga.

Pomiary elektryczne

Mierzymy prąd na wszystkich trzech fazach podczas próby rozruchu. Duże różnice między fazami wskazują na uszkodzone uzwojenie albo problem z zasilaniem. Następnie po odłączeniu sprężarki mierzymy rezystancję uzwojeń. W silniku trójfazowym wartości na poszczególnych fazach powinny być zbliżone, a rozbieżność sugeruje zwarcie zwojowe lub przerwę.

Kolejny krok to rezystancja izolacji uzwojeń względem obudowy. Wykonujemy ją miernikiem izolacji, a wynik porównujemy z wymaganiami producenta sprężarki. Niska wartość oznacza wilgoć w uzwojeniu albo przebicie do masy.

Olej i kwasowość

Próbka oleju mówi dużo o tym, co działo się w środku. Ciemny kolor i zapach spalenizny są sygnałem alarmowym, ale pewność daje test kwasowości oraz badanie laboratoryjne. Szerzej opisujemy to w artykule o analizie spektrochemicznej oleju sprężarkowego: wykrywa metale ze zużycia, wodę i obecność czynnika w oleju. Wysoka kwasowość oznacza, że po wymianie sprężarki obieg wymaga płukania.

Dlaczego sprężarka się spaliła

Wymiana sprężarki w chillerze bez usunięcia przyczyny to tylko odroczenie kolejnej awarii. Dlatego szukamy źródła problemu równolegle z oceną sprężarki.

• Powrót cieczy: Ciekły czynnik trafia do sprężarki zamiast pary, co wypłukuje olej i uszkadza zawory lub spirale. Zwykle winne są zawór rozprężny, zbyt małe przegrzanie albo złe sterowanie wentylatorami.
• Brak oleju: Wyciek, zły powrót oleju z parownika albo zbyt długa instalacja kończą się zatarciem łożysk.
• Zanieczyszczenia: Opiłki, zgorzelina po lutowaniu i resztki po poprzedniej awarii niszczą powierzchnie ślizgowe.
• Wilgoć: Woda w obiegu tworzy z czynnikiem i olejem kwasy, które niszczą izolację uzwojeń.
• Zasilanie: Brak fazy, niesymetria napięcia, spadki napięcia i zła kolejność faz przegrzewają silnik.
• Zbyt częste starty: Zbyt mały zbiornik buforowy lub źle ustawione histerezy powodują krótkie cykle, a te przegrzewają uzwojenie.

Często przyczyn jest kilka naraz. Wyciek czynnika prowadzi do niskiego ciśnienia, to do przegrzania, a przegrzanie do spalenia silnika. Dlatego przy okazji sprawdzamy też szczelność obiegu, o czym piszemy w tekście o kontroli szczelności i przeglądach CRO.

Wymiana sprężarki czy wymiana chillera

Klienci pytają nas najczęściej o jedno: czy opłaca się inwestować w stary agregat. Odpowiedź daje diagnostyka, a nie wiek urządzenia. Chiller po kilkunastu latach pracy bywa w świetnej kondycji, a młodszy po awarii zasilania może mieć zniszczone kilka podzespołów. Dlatego przed oceną opłacalności sprawdzamy cały obieg, nie tylko samą sprężarkę.

Decyzja zależy od kilku czynników, a nie od jednego pomiaru. Wymianę sprężarki zwykle warto rozważyć, gdy reszta agregatu jest w dobrym stanie: wymienniki szczelne, elektryka sprawna, sterownik działa i są dostępne zamienniki sprężarki.

Wymiana całego chillera zaczyna mieć sens w innych sytuacjach:

• Agregat jest bardzo stary, a czynnik wycofany lub trudny do pozyskania.
• Skraplacz albo parownik też są w złym stanie.
• Sprężarka danego typu nie jest już produkowana i nie ma jej odpowiednika.
• Koszt pełnego remontu zbliża się do kosztu nowego urządzenia o podobnych parametrach.
• Obciążenie instalacji się zmieniło i obecna moc chłodnicza jest za mała.

Porównanie kosztów przygotowujemy na piśmie, po diagnostyce. Zakres i podejście do napraw opisujemy na stronie o naprawie chillerów. Nie podajemy kwot w artykułach, bo koszt zależy od typu sprężarki, mocy agregatu, czynnika i tego, czy trzeba płukać obieg.

Jak przebiega wymiana sprężarki w chillerze

Poniżej kolejność prac, jaką stosujemy przy wymianie sprężarki w chillerze. Wykonują je certyfikowani technicy F-gaz.

• Zabezpieczenie agregatu i odłączenie zasilania, spisanie nastaw sterownika.
• Odzysk czynnika do butli odzysku, bez wypuszczania go do atmosfery.
• Demontaż starej sprężarki, zlewanie i ocena oleju.
• Montaż nowej sprężarki, wymiana filtra odwadniacza, a po spaleniu także płukanie obiegu.
• Lutujemy z przepływem azotu, żeby w rurach nie powstała zgorzelina.
• Po spaleniu sprężarki montujemy filtr antykwasowy na ssaniu i po kilkudziesięciu godzinach pracy ponownie sprawdzamy kwasowość oleju.
• W tandemie sprężarek ze wspólnym olejem oceniamy też drugą sprężarkę i olej w całym obiegu.
• Próba szczelności azotem, następnie głęboka próżnia.
• Ładowanie czynnika wagowo, zgodnie z danymi z tabliczki znamionowej.
• Rozruch, kontrola kierunku obrotów i pomiary pracy.

Po spaleniu sprężarki płukanie i wymiana filtra odwadniacza nie są dodatkiem. Kwaśny olej zostaje w rurach i wymiennikach, a nowa sprężarka dostaje go prosto do silnika. Po kilku dniach pracy pobieramy próbkę oleju i sprawdzamy kwasowość. Jeśli filtr jest nasycony, wymieniamy go drugi raz.

Próżnię robimy pompą dwustopniową i mierzymy wakuometrem elektronicznym. Typowy cel to poniżej 500 mikronów rtęci (około 0,67 mbar), a dokładną wartość podaje producent sprężarki i oleju. Potem odcinamy pompę i przez 10 do 15 minut patrzymy na wakuometr: niewielki wzrost, który się zatrzymuje, oznacza suchy i szczelny układ. Ciągły wzrost to nieszczelność, a zatrzymanie na wyraźnie wyższym poziomie to wilgoć w układzie.

Przy rozruchu mierzymy prąd na fazach, przegrzanie, dochłodzenie, ciśnienia ssania i tłoczenia oraz temperaturę wody. Wyniki trafiają do protokołu.

Dane techniczne dotyczące typów sprężarek i ich zastosowań znajdziesz u producenta, na przykład na stronie Danfoss o sprężarkach do chłodnictwa i klimatyzacji.

Jak chronić nową sprężarkę

Po wymianie sprężarki w chillerze warto zadbać o to, co spaliło poprzednią. Sprawdź zabezpieczenia wysokiego i niskiego ciśnienia, kontrolę kolejności i zaniku faz oraz ogrzewanie karteru. Ustaw sensowne czasy minimalnej pracy i postoju, żeby ograniczyć liczbę startów. Dopilnuj przepływu wody, żeby parownik nie zamarzał. Uzupełnienie wiedzy znajdziesz w opisie, jak chronić sprężarki chłodnicze. W układach z ciągłą pracą pomaga też coroczne badanie oleju.

Pytania i odpowiedzi

Czy sprężarkę po spaleniu można po prostu wymienić na nową?

Nie, bo w obiegu zostają kwasy i produkty spalenia, które zniszczą nową sprężarkę. Po spaleniu trzeba przepłukać instalację, wymienić olej i filtr odwadniacz oraz sprawdzić kwasowość oleju po uruchomieniu. Pomijanie tych kroków to najczęstszy powód, że nowa sprężarka pada po kilku tygodniach.

Ile trwa wymiana sprężarki w chillerze?

To zależy od typu sprężarki, dostępu do niej i tego, czy wcześniej spaliło się uzwojenie. Sama wymiana zajmuje zwykle jeden do kilku dni, ale dochodzi czas na dostawę sprężarki i ewentualne płukanie. Termin podajemy po diagnostyce, kiedy wiemy, co dokładnie trzeba zrobić.

Czy da się naprawić sprężarkę zamiast ją wymieniać?

Czasem tak, szczególnie w sprężarkach półhermetycznych tłokowych i śrubowych, gdzie można wymienić zawory, łożyska czy uszczelnienia. Sprężarki scroll w obudowie hermetycznej zwykle się wymienia w całości. O wyborze decyduje stan uzwojeń, zużycie mechaniczne i dostępność części u producenta.

Czy wymiana sprężarki zmienia parametry chillera?

Nie powinna, jeśli montujemy sprężarkę zgodną z oryginalną, z tym samym czynnikiem i zakresem pracy. Gdy oryginał nie jest dostępny i trzeba zastosować zamiennik, wydajność i pobór prądu mogą się nieco zmienić, dlatego zamiennik uzgadniamy przed zamówieniem. Po rozruchu pomiary spisujemy w protokole.

Czy sprzedajecie same sprężarki?

Nie, nie sprzedajemy części osobno. Sprężarkę dobieramy i wymieniamy w ramach naprawy, po wcześniejszej diagnostyce. Dzięki temu odpowiadamy za całość pracy, a nie tylko za dostawę podzespołu.

Co przygotować przed telefonem

Im więcej informacji podasz, tym szybciej ustalimy zakres prac. Przygotuj:

• Markę, model i numer seryjny chillera oraz rodzaj czynnika z tabliczki znamionowej.
• Kod lub opis alarmu ze sterownika i informację, od kiedy występuje.
• Zdjęcia tabliczki sprężarki, szafy elektrycznej i miejsca ustawienia agregatu.
• Informację o poprzednich naprawach, wyciekach i przeglądach.

Zadzwoń: +48 536 577 385, napisz na info@chillerserwis.com albo skorzystaj z formularza na stronie kontaktowej. Odbieramy od poniedziałku do soboty, 8:00 do 16:00. Pracujemy na terenie całej Polski: bazę serwisową i warsztat mamy w Wałsnowie, a Dział Diagnostyczny w Szczecinie.