Olej chłodniczy: dobór, analiza i wymiana w sprężarkach
Olej w sprężarce chłodniczej smaruje łożyska, tłoki albo śruby, uszczelnia szczeliny i odprowadza część ciepła. Gdy w układzie jest zły rodzaj oleju, jest go za mało albo jest zanieczyszczony wilgocią i kwasami, sprężarka zużywa się szybciej, a w najgorszym przypadku się zaciera. Dlatego oleje chłodnicze traktujemy jako część serwisu, a nie towar z półki: dobieramy je do czynnika i sprężarki, sprawdzamy ich stan i wymieniamy podczas przeglądu albo naprawy.
Nie sprzedajemy olejów osobno. Olej dobieramy, dostarczamy i wlewamy w ramach usługi, a po pracach zostawiamy protokół z opisem, co zostało zrobione i dlaczego.
Oleje chłodnicze: jaki olej do jakiego czynnika
- POE (poliolestrowy): standard w układach z czynnikami HFC i HFO, na przykład R134a, R407C, R410A, R513A czy R1234ze. Jest higroskopijny, więc szybko chłonie wilgoć z powietrza i wymaga szczelnych opakowań.
- PVE (poliwinyloeterowy): stosowany w części sprężarek z R410A i R32, mniej wrażliwy na hydrolizę niż POE.
- Mineralny i alkilobenzenowy (AB): starsze układy z R22 oraz instalacje niskotemperaturowe.
- PAO i oleje mineralne do amoniaku: sprężarki amoniakalne (R717), w których olej praktycznie nie miesza się z czynnikiem.
- Oleje do CO2 (R744): specjalne oleje o wysokiej lepkości, odporne na bardzo wysokie ciśnienia.
- PAG: głównie klimatyzacja samochodowa z R134a i R1234yf, w chillerach przemysłowych spotykany rzadko.
Zawsze decyduje dokumentacja producenta sprężarki: rodzaj oleju, klasa lepkości (na przykład 32, 68, 100 albo 170) i ilość. Mieszanie różnych olejów chłodniczych bez sprawdzenia zgodności kończy się pienieniem, osadami albo utratą smarności.
Kiedy zlecić analizę oleju
- Przy corocznym przeglądzie większego chillera albo sprężarki śrubowej.
- Po spaleniu silnika sprężarki lub innej awarii elektrycznej, gdy w układzie mogą być kwasy.
- Gdy olej we wzierniku jest ciemny, mętny albo spieniony.
- Gdy sprężarka pracuje głośniej, rośnie temperatura tłoczenia albo często zadziała zabezpieczenie olejowe.
- Przed retrofitem czynnika i po nim.
Próbkę pobieramy z układu i zlecamy analizę spektrochemiczną oleju. Wynik pokazuje zawartość wody, kwasowość, metale ze zużycia, na przykład żelazo, miedź i aluminium, oraz stan dodatków. Na tej podstawie wiemy, czy wystarczy wymiana oleju i filtrów, czy trzeba szukać przyczyny w samej sprężarce.
Jak wygląda wymiana oleju w sprężarce
- Diagnoza i pomiary: ciśnienia, temperatury, prąd sprężarki i wygląd oleju we wzierniku.
- Odzysk czynnika, jeśli wymaga tego zakres prac, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/573 o F-gazach.
- Spuszczenie oleju oraz wymiana filtra odwadniacza, a w razie potrzeby także filtra oleju.
- Osuszenie układu próżnią i próba szczelności.
- Napełnienie właściwym olejem i czynnikiem, uruchomienie i kontrola parametrów pracy.
- Protokół z pomiarami i zaleceniami, a przy urządzeniach z F-gazami wpis w karcie urządzenia w CRO.
Zużyty olej traktujemy jak odpad niebezpieczny i przekazujemy do utylizacji razem z pozostałymi odpadami z serwisu.
Oleje chłodnicze, z którymi pracujemy
Stosujemy olej zalecany przez producenta sprężarki: oryginalny albo zamiennik o tej samej specyfikacji, zawsze uzgodniony z klientem. Korzystamy między innymi z olejów Coolmax w wersjach POE, AB, PAO i do amoniaku, a jeśli producent sprężarki wymaga własnego oleju, stosujemy właśnie ten.
Powiązane usługi
- Analiza spektrochemiczna i wymiana oleju chłodniczego
- Retrofit czynnika chłodniczego
- Serwis agregatów wody lodowej
- Utylizacja czynników chłodniczych
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę kupić sam olej do sprężarki?
Nie sprzedajemy olejów osobno. Olej dobieramy i wymieniamy w ramach serwisu, bo przy wymianie trzeba też sprawdzić, dlaczego poprzedni olej się zużył.
Jak często wymieniać olej chłodniczy w chillerze?
Nie ma jednej reguły. W sprężarkach hermetycznych olej często pracuje przez cały okres życia sprężarki, o ile układ jest czysty i suchy. Z kolei w sprężarkach półhermetycznych i śrubowych wymianę planuje się według godzin pracy podanych przez producenta albo według wyniku analizy oleju.
Czy można dolać inny olej?
Tylko po sprawdzeniu zgodności. Olej POE nie powinien być mieszany z mineralnym w układzie z czynnikiem HFC, a oleje do amoniaku nie nadają się do układów freonowych.